اختیار معامله چیست؟

اختیار معامله چیست؟

 

اختیار معامله قراردادی است که طبق آن خریدار حق (اختیار) دارد (نه اجبار) که از زمان انقعاد قرارداد و تا انقضای آن هر زمان که خواست دارایی (که معامله بر روی آن صورت گرفته) را بفروشد یا بخرد، اما فروشنده‌ی اختیار معامله اختیار ندارد بلکه اجبار دارد.

در واقع معاملات اختیار قراردادهایی هستند قانونی که طبق آن خریدارِ قرارداد، اختیار دارد که دارایی معین شده در قرارداد را با قیمت معین و در زمان مشخص بخرد یا بفروشد. به عبارتی دو طرف توافق می‌کنند که معامله‌ای را در آینده‌ی معلوم انجام دهند. درواقع براساس این معامله حق خرید یا فروش یک دارایی مورد معامله قرار می‌گیرد که خریدارِ اختیار معامله، با پرداخت مبلغ تعیین شده، این حق را به‌دست می‌آورد، که در زمان معین و با قیمت مشخص آن دارایی را بخرد یا بفروشد، درحالی که فروشنده‌ی اختیار معامله باید هر زمان که خریدار خواست آن را بفروشد یا بخرد.

در این معامله خریدار اختیار در اجرای حق خود کاملا مختار است و هیچ تعهدی بر اجرای آن ندارد، و هر زمان که از اجرای آن منصرف بشود می‌تواند آن را لغو نماید و فقط مبلغی را که در ازای این حق پرداخت ‌است را از دست می‌دهد، در حالی که فروشنده به خواست خریدار، مجبور به اجرا یا عدم اجرای قرارداد است. قراردادهای اختیار معامله به دو دسته‌ی اختیار خرید و اختیار فروش تقسیم می‌شوند. که در ادامه هر کدام را تفصیل بیان می‌کنیم.

اختیار خرید

منظور از اختیار خرید در قرارداد اختیار معامله این است که دارنده‌ی آن حق دارد مقدار معینی از دارایی را که در قرارداد قید شده، با قیمتی مشخص ( قیمت توافقی ) در دوره‌ی زمانی معینی بخرد. با یک مثال حالت‌های مختلف خرید و فروش اختیار خرید را بیان می‌کنیم.

تصور کنید یک سرمایه‌گذار قصد دارد اختیار خرید صد سهم شرکت A را با قیمت توافقی ده هزار ریال بابت هر سهم، خریداری کند. فرض کنید قیمت جاری سهم این شرکت، نه هزار و هشتصد ریال است، تاریخ انقضای قرارداد چهار ماه تعیین شده و قیمت قرارداد اختیار خرید، بابت هر سهم پانصد ریال است. درنتیجه خریدار باید برای خرید قرارداد، پنجاه هزار ریال سرمایه‌گذاری (هزینه) کند. حال اگر قیمت سهم در تاریخ انقضای قرار داد از ده هزار ریالِ مندرج در قرار داد کمتر باشد، مسلما سرمایه گذار ( خریدار اختیار) قرارداد را اجرا نمی‌کند، چرا که خرید سهمی که قیمتِ روز آن کمتر از مبلغ قرارداد باشد، عاقلانه نیست، بنابراین فقط همان مقدار سرمایه گذاری اولیه خود ( پنجاه هزار ریال ) را از دست می‌دهد. در حالی که اگر قیمت روز در تاریخ سررسید بیشتر از ده هزار ریال قرارداد باشد، سرمایه‌گذار قرار داد را اجرا می‌کند.

اختیار فروش

طبق قرارداد اختیار فروش، دارنده‌ی آن حق دارد بخش معینی از دارایی که در قرارداد ثبت شده را با قیمتی توافقی در مدت زمانی مشخص به فروش برساند. در اینجا درست بر عکس حالت قبل که دارنده‌ی اختیار خرید به امید افزایش قیمت دارایی، آن قرار داد را خریداری می‌کرد، خریدار قرارداد اختیار فروش، با پیش‌بینی این که در آینده قیمت کاهش خواهد یافت اقدام به خرید قرارداد می‌کند. با یک مثال ساده این موضوع را بهتر متوجه خواهید شد.

حالتی را در نظر بگیرید که در آن سرمایه‌گذاری قرارداد اختیار فروش صد سهم شرکت B را با قیمت هشت هزار ریال خریداری می‌کند. در حالی که قیمت جاری آن سهم هفت هزار و پانصد ریال است و انقضای قرارداد سه ماه بعد می‌باشد. هزینه‌ی سرمایه‌‌گذاری این قرارداد هشتصد هزار ریال است چرا که قیمت برای هر سهم هشتصد ریال، توافق شده است. حال اگر در زمان انقضا قرارداد قیمت سهم شرکت B هشت هزار ریال باشد، اجرا می‌شود و درصورتی که اگر قیمت جاری در زمان انقضا بیشتر از قیمت توافق شده در قرارداد باشد دارنده‌ی اختیار فروش، از اجرا قرارداد صرفه نظر می‌کند، چرا که چنین عملی عاقلانه نخواهد بود، و تنها هزینه سرمایه‌گذاری این قرارداد را متحمل می‌شود که معادل هشتصد هزار ریال است.

سایر انواع قرار داد معاملات اختیار

تقسیم بندی قرارداد اختیار معامله به دو نوع اختیار خرید و اختیار فروش براساس نوع حقوق اختیار بود، اما تقسیم‌بندی‌های دیگری که براساس معیارهای مختلف نیز هستند، وجود دارند. تقسیم‌بندی براساس دارایی پایه و تقسیم‌بندی با توجه به بازارهای معاملاتی که در ادامه دسته‌بندی‌های هر کدام را برای شما نام می‌بریم:

انواع اختیار معامله با توجه به دارایی پایه

معاملات اختیار اوراق قرضه

معاملات اختیار آتی

اختیار معامله شاخص

معاملات اختیار کالا

معاملات اختیار ارز

انواع اختیار معامله براساس بازارهای معاملاتی

اختیار قابل معامله در بورس

اختیار معامله در بازار خارج از بورس

مزیت‌های اختیار معامله

هرچند قراردادهای اختیار معالمه از پیچیدگی‌های خاص خود برخوردارند و استفاده از آنها نیاز به تجربه و تسلط کافی دارد، اما مزایای این گروه از قراردادها به چهار دسته تقسیم‌بندی می‌شوند: ا. کارایی و کارآمدی هزینه‌ها را افزایش می‌دهند، ۲٫ می‌توانند ریسک کمتری نسبت به سهام داشته باشند، ۳٫ معاملات آنها درصد بازده بالقوه بالاتری به‌دست می‌دهند، ۴٫ تعداد متنوعی از استراتژی‌های معاملاتی را ارائه می‌دهند. بنابراین اگر به خوبی قراردادهای اختیار معامله را بشناسید از فرصت‌های موجود در بورس کشور استفاده‌ی بهتر و بیشتری خواهید برد.

 

سخن آخر

اختیار معامله باتوجه به ویژگی‌ها و مزیت‌هایی که دارد می‌تواند به عنوان یک محافظ در مقابل بازار بورس در زمان سقوط عمل کند، بنابراین با استفاده از آن می‌توانید یک سپر دفاعی برای خود بسازید تا زیان حاصل از سقوط سهام را کاهش دهید و یا اینکه با اختیار معامله پیش‌بینی کنید و بسیار محافظه‌کارانه عمل نمایید. بنابراین هرچند این نوع قرارداد برای اوراق بهادار پیچیدگی خاص خود را دارد اما با استفاده‌ی درست از این نوع قرار داد می‌توان استراتژی درستی در سرمایه‌گذاری داشت و ریسک را نیز کاهش داد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

1 × دو =